Kop-Kom, welk materiaal

Het bewegende deel van de heupprothese is de overgang tussen kop en kom. In een echte heup is dit bot-kraakbeen/kraakbeen-bot. Zo perfect als deze oorspronkelijke heup kunnen we het niet namaken maar we proberen een verbinding te gebruiken die slijtvast is.

Sinds het ontstaan van de heupprothese is polyethyleen het meest gebruikte materiaal van de komvervanging. Polyethyleen heeft verschillende nadelen, de belangrijkste hiervan is dat het relatief snel slijt. Slijtage is niet alleen nadelig omdat de cup vervangen moet worden als deze versleten is, maar ook omdat de slijtage deeltjes die vrijkomen klachten kunnen geven. Slijtagedeeltjes die tussen het bot en de prothese terechtkomen zorgen worden door het lichaam opgeruimd, waardoor holtes ontstaan, zogenaamde granulomen. Deze granulomen kunnen er voor zorgen dat er loslating is van de steel of cup met botverlies. Dit kan het vervangen van de prothese voor een nieuwe veel moeilijker maken.

Polyethyleen

Er is veel verbeterd aan de kwaliteit van polyethyleen sinds de jaren 60. Het huidige polyethyleen is highly crosslinked door bestraling waardoor de slijtage bijna nihil is. Er wordt nog wel veel onderzoek gedaan om het polyethyleen verder te verbeteren, en veelbelovende verbeteringen worden ons door de industrie beloofd. In ieder geval is het huidige polyethyleen voldoende van kwaliteit om een lang functioneren van een kunstheup te garanderen. Echter in relatief jonge patienten wordt veelal uitgeweken naar nog slijtvastere materialen.
Polyethyleen cups kunnen gebruikt worden met metalen koppen en keramische koppen. De voorkeur gaat uit naar keramische koppen aangezien dit een meer duurzame combinatie lijkt te zijn.

Keramiek-Keramiek

Voorbeeld van een Keramiek op Keramiek koppeling

Voorbeeld van een Keramiek op Keramiek koppeling

Keramiek wordt al ruim 30 jaar gebruikt in heupprothesen. Keramiek is na diamant een van de hardste materialen die we kennen, dit en andere factoren zoals lubricatie eigenschappen, bestendigheid tegen krassen en een lage slijtage maken het een ideaal materiaal voor prothesen.  Aluminium (Al2O3) en Zirconium (ZrO2)  zijn de keramiek soorten die gebruikt kunnen worden, echter voor een koppeling tussen Keramiek en Keramiek is alleen  Al2Ogeschikt. Inmiddels bestaat er ook Aluminium versterkt met Zirconium hetgeen mogelijk nog beter is, echter dit wordt nog onderzocht.

Vroege keramieken hadden het probleem dat het kon breken, waarbij honderder scherven moeilijk uit de patient te krijgen waren, met alle problemen van dien. De huidige keramieken, inmiddels de derde generatie, lijkt dit probleem niet meer te bestaan, al wordt er natuurlijk nog wel veel voor gewaarschuwd.

Er wordt wel beschreven dat sommige keramiek-keramiek koppelingen piepen. Alhoewel dit erg weinig voorkomt weten we niet wat de oorzaak hiervan is. Als het optreedt is het natuurlijk erg vervelend voor de patiënt, om met een constant gepiep rond te lopen.

Metaal-Metaal

Metaal tegen metaal werd in de jaren 70 al gebruikt in bepaalde heupprothesen, en is daarna in onbruik geraakt. Recent is weer vernieuwde aandacht voor deze combinatie. Metaal op Metaal is erg slijtvast en heeft niet het theoretische nadeel van keramiek tegen keramiek van het breken van de onderdelen.
Het grootste probleem bij metaal op metaal is dat er metaal ionen vrij kunnen komen die door het lichaam worden opgenomen. Er is nog niet goed bekend wat de gevolgen hiervan kunnen zijn op lange termijn, waarbij zelfs gespeculeerd wordt dat deze metaal ionen kankerverwekkend zouden kunnen zijn, maar hier is geen bewijs voor.
Recent is aangetoond dat prothesen met metaal op metaal wel pseudotumoren kunnen veroorzaken, goedaardige zwellingen rondom de prothese door afweer van het lichaam tegen de metaalslijpsels. Deze zwellingen kunnen ook pijnlijk zijn. Een reden waarom meerdere van dit soort prothesen recent van de markt zijn gehaald.